³éñüêîâå çâ³ëüíåííÿ Êðèìó ó ïð³îðèòåò³, òà º âàð³àíòè — Ðåôàò ×óáàðîâ
Ïåðø³ ñåðéîçí³ óäàðè ïî Êðèìó ïðèçâåäóòü äî ïàí³êè íà ï³âîñòðîâ³.
Äåîêóïàö³ÿ Êðèìó º íåìèíó÷îþ ñêëàäîâîþ â³éíè Óêðà¿íè ïðîòè ðîñ³éñüêèõ çàãàðáíèê³â. Ïðî øëÿõè çâ³ëüíåííÿ ï³âîñòðîâà êàæóòü íå ëèøå â Óêðà¿í³, àëå é ³íîçåìí³ åêñïåðòè òà â³éñüêîâ³. Ïîêè íåâ³äîìî, ÿê ñàìå çâ³ëüíÿòèìóòü Êðèì, àëå îêóïàíòè âæå ãîòóþòüñÿ. Íà ï³âîñòðîâ³ áóäóþòü îáîðîíí³ ñïîðóäè, ðîçðîáëÿþòüñÿ ïëàíè åâàêóàö³¿ îêóïàíò³â. Ùî â³äáóâàºòüñÿ íà ï³âîñòðîâ³ òà ÿê ïîâîäÿòüñÿ êîëàáîðàíòè â Êðèìó — â åòåð³ Àïîñòðîô TV ðîçïîâ³â ãîëîâà Ìåäæë³ñó êðèìñüêîòàòàðñüêîãî íàðîäó ÐÅÔÀÒ ×ÓÁÀÐÎÂ.
- Ïî÷íåìî ç íàéá³ëüø îáãîâîðþâàíî¿ íîâèíè ùîäî Êðèìó. Ïóò³í í³áèòî ç³áðàâñÿ íà îêóïîâàíèé ï³âîñòð³â íà ð³÷íèöþ àíåêñ³¿. Âðàõîâóþ÷è ïåð³îäè÷íó “áàâîâíó” ³ òå, ùî ãîñïîäàð Êðåìëÿ íà îêóïîâàíèõ òåðèòîð³ÿõ áóâຠâêðàé ð³äêî, íàñê³ëüêè âèñîêà â³ðîã³äí³ñòü, ùî â³í ðèçèêíå òóäè ïî¿õàòè?
— Ó ïóò³íà âçàãàë³ ìàí³àêàëüíèé ñòðàõ çà ñâîº çäîðîâÿ ³ áåçïåêó. Ïàì"ÿòàºìî âåëè÷åçíèé ñò³ë, çà ÿêèé â³í ñ³äàâ ï³ä ÷àñ ïåðåìîâèí ç³ ñâî¿ìè â³çàâ³. ³í íå ñîðîìèâñÿ öüîãî. Àáî áóëî òâåðäæåííÿ ïðî òå, ùî â³í, ïî÷èíàþ÷è ç ÷àñ³â êîâ³äó, à ïîò³ì ç ïîâíîìàñøòàáíîãî âòîðãíåííÿ ðîñ³éñüêèõ â³éñüê íà òåðèòîð³þ ìàòåðèêîâî¿ Óêðà¿íè — ìàéæå íå ïîêèäຠñâ³é áóíêåð. ³í îòðèìàâ ïð³çâèñüêî “áóíêåðíèé ä³ä”. Òîìó â³äâ³äóâàííÿ Êðèìó íàïåðåäîäí³ ð³÷íèö³ òèõ ïîä³é 2014 ðîêó ìåí³ óÿâëÿºòüñÿ ïðîáëåìàòè÷íèì äëÿ íüîãî.
Õî÷à äåÿê³ åêñïåðòè ãîâîðÿòü ïðî òå, ùî â³í ìîæå íà öå íàâàæèòèñÿ. Àëå öå âæå ñâ³ä÷èòèìå ïðî òå, ùî äëÿ íüîãî çàðàç ñïðîáà âèêîðèñòàòè òåìó Êðèìó çàäëÿ ÿêî¿ñü âíóòð³øíüî¿ ìîá³ë³çàö³¿ ñóñï³ëüñòâà º äóæå âàæëèâîþ. Òîìó ïðîãíîçóâàòè, ÷è â³äâ³äຠâ³í Êðèì — äóæå âàæêî. Ç îäíîãî áîêó, â³í äóæå áî¿òüñÿ çà ñâîº æèòòÿ, ³ öå éîìó ãîâîðèòü: “ͳ, íå òðåáà”. À ç ³íøîãî áîêó, â íüîãî äóæå ìàëî çàëèøàºòüñÿ âàæåë³â, ùîá äàë³ ìàí³ïóëþâàòè ðîñ³éñüêèì ñóñï³ëüñòâîì. ² â öüîìó ðîçóì³íí³ Êðèì éîìó ùå ïîòð³áåí.
- Áàãàòî êàæóòü, ùî çìåíøóºòüñÿ ê³ëüê³ñòü áðîíþâàíü â Êðèìó íà ñåçîí. ßêà çàðàç ñèòóàö³ÿ íà òèì÷àñîâî îêóïîâàíîìó ï³âîñòðîâ³?
— Íàâ³òü ÿêùî ïóò³í ³ â³äâ³äຠÊðèì, òî öå íå äóæå ï³äáàäüîðèòü ì³ñöåâèõ êîëàáîðàíò³â. Âæå âñ³ óñâ³äîìëþþòü, ùî çâ³ëüíåííÿ ï³âîñòðîâà íåâ³äâîðîòíå, ³ ÿêùî â³í ³ çà¿äå äî îêóïîâàíîãî Êðèìó, éîìó íåìຠ÷îãî ñêàçàòè, ùîá éîãî òàìòåøí³ ïðèõèëüíèêè ÿêèìîñü ÷èíîì éîìó çíîâó ïîâ³ðèëè. Âñå, ùîá âèêîðèñòàòè òåìó Êðèìó, áóëî ðàí³øå ñêàçàíî. Áóëî ñêàçàíî, ùî öå íåïîòîïëþâàíèé àâ³àíîñåöü ³ í³õòî íå ïîñ쳺 çàç³õàòè, ÿê âîíè êàæóòü, “íà ñïîêîíâ³÷íî ðîñ³éñüêèé Êðèì”. Àëå ìèíóëèé ð³ê ïîêàçàâ, ùî ðîñ³éñüê³ â³éñüêîâ³ îáºêòè º äóæå âðàçëèâèìè. Öå ³ â³éñüêîâèé àåðîäðîì ó Íîâîôåäîð³âö³ ï³ä Ñàêàìè, ³ çíèùåííÿ ïîòóæíîãî ñêëàäó áîºïðèïàñ³â á³ëÿ Äæàíêîÿ ³ àòàêà øòàáó ×îðíîìîðñüêîãî ôëîòó ðô äðîíàìè. Ìàëî ùî ìîæå âðÿòóâàòè ïóò³íà â ï³äâèùåíí³ ÿêî¿ñü äîâ³ðè äî íüîãî.
- ˳äåð êðèìñüêîòàòàðñüêîãî íàðîäó Ìóñòàôà Äæåì³ëºâ çàÿâèâ, ùî çàðàç ëèøàºòüñÿ ò³ëüêè â³éñüêîâèé øëÿõ çâ³ëüíåííÿ Êðèìó. Ðàøèñòè öå, âî÷åâèäü, ðîçóì³þòü — ìè áà÷èëè îêîïè, ÿê³ñü êîíñòðóêö³¿ âñòàíîâëþþòüñÿ. Çàðàç ï³âîñòð³â âèêîðèñòîâóºòüñÿ ëèøå ÿê õàá ÷è âîíè ïåâí³ îáîðîíí³ îïåðàö³¿ òåæ ãîòóþòü? ×è ìàºòå ÿêóñü ³íôîðìàö³ÿ ïðî öå?
— Òàê, ì³ñöåâà îêóïàö³éíà “âëàäà” â Êðèìó ïðîäîâæóº ñïîðóäæåííÿ âñ³ëÿêèõ ôîðòèô³êàö³éíèõ óêð³ïëåíü. Íåùîäàâíî ãàóëÿéòåð Êðèìó Àêñüîíîâ çàÿâèâ, ùî äî 15 êâ³òíÿ âîíè ìàþòü çàâåðøèòè âñ³ ö³ ðîáîòè. ³í äîïîâ³äàòèìå â Ìîñêâ³, ùî çàâäàííÿ âèêîíàíå. Êðèì ïåðåðèòèé. Îñîáëèâî ï³âí³÷íà éîãî ÷àñòèíà. ² çàõ³äíèé Êðèì, äå çäåá³ëüøîãî ñêîíöåíòðîâàí³ ðîñ³éñüê³ ðàêåòí³ êîìïëåêñè Ñ-300, Ñ-400. Âîíè çâ³äòè àòàêóþòü ìàòåðèêîâó ÷àñòèíó Óêðà¿íè.
ßêèé ñàìå øëÿõ çâ³ëüíåííÿ Êðèìó? ß áè îñòàòî÷íî çàðàç áè íå âèñëîâëþâàâñÿ íà êîðèñòü îäíîãî ç öèõ âàð³àíò³â. Âñå çàëåæàòèìå â³ä òîãî, ÿê â³äáóâàòèìåòüñÿ ïîäàëüøèé õ³ä â³éíè. ßêùî â³éñüêîâèé øëÿõ âèõîäèòü íà ïåðøèé ïëàí, çàëèøàþòüñÿ ³ ³íø³ âàð³àíòè. Íå ïðîñòî òåîðåòè÷íî, âîíè îáîâÿçêîâî áóäóòü çàä³ÿí³, áî ñàì³ ïî ñîá³ áîéîⳠ䳿 ïðè çâ³ëüíåíí³ Êðèìó îçíà÷àòèìóòü âæå àáñîëþòíî ³íøèé ð³âåíü ìîæëèâîñòåé êðà¿íè-àãðåñîðà. Öå áóäå åòàï ïåâíî¿ ïàí³êè â ñåðåäîâèù³ â³éñüêîâî-ïîë³òè÷íîãî êåð³âíèöòâà ðîñ³¿. ³äáóâàòèìóòüñÿ ÿê³ñü äåç³íòåãðàö³éí³ ïðîöåñè.
Òîìó ÿ íå â³äêèäàþ îäíî÷àñíî ç âåäåííÿì áîéîâèõ ä³é ùîäî çâ³ëüíåííÿ Êðèìó ³ ³íø³ ïî䳿. Çîêðåìà ìîæëèâ³ ïåðåãîâîðè ùîäî âèâåäåííÿ êðà¿íîþ-àãðåñîðîì ñâî¿õ â³éñüê ç Êðèìó çà óìîâè, ÿêùî ï³âîñòð³â áóäå ïîâí³ñòþ â³äð³çàíèé â³ä ñàìî¿ ðîñ³¿, ç ÿêîþ çàðàç Êðèì ïîºäíóº ì³ñò. Óÿâèìî, ùî ì³ñò áóäå ï³ä³ðâàíèé Çáðîéíèìè ñèëàìè Óêðà¿íè, êîðàáë³ ×îðíîìîðñüêîãî ôëîòó ðîñ³¿ çàçíàþòü æîðñòîêèõ àòàê, áàãàòî ç íèõ áóäóòü çíèùåí³ â ×îðíîìó ìîð³ àáî ó ì³ñöÿõ äèñëîêàö³¿ íà áàçàõ ×Ô â Êðèìó. Òàêîæ áóäå ïåðåêðèòî êîðèäîð ñóõîäîëîì, ÿêèé çàðàç ôóíêö³îíóº ÷åðåç îêóïîâàí³ ðàéîíè Õåðñîíñüêî¿ òà Çàïîð³çüêî¿ îáëàñòåé. Ùîéíî áóäóòü çíèùåí³ ö³ òðè ôàêòîðè, ïîçèö³ÿ ðîñ³¿ ùîäî óòðèìàííÿ Êðèìó áóäå àáñîëþòíî âðàçëèâîþ.
- Ùîäî îêóïîâàíîãî Çàïîð³ææÿ, ó Âàñèë³âö³ âæå í³áèòî ðîçðîáèëè ïëàíè åâàêóàö³¿. Åâàêóþþòü, çâè÷àéíî æ, äî Êðèìó. Âîíè çàðàç Êðèì ðîçãëÿäàþòü ÿê òèë, ÿê ÿ ðîçóì³þ. ßê â Êðèìó ñòàâëÿòüñÿ äî òèõ êîëàáîðàíò³â, ÿê³ ò³êàþòü ç³ çâ³ëüíåíèõ ÇÑÓ òåðèòîð³é?
— Ìè íàìàãàºìîñÿ ñë³äêóâàòè çà ïîâåä³íêîþ îêðåìèõ ëþäåé, ÿê³ íàì áóëè â³äîì³ äî îêóïàö³¿ Çàïîð³çüêî¿ òà Õåðñîíñüêî¿ îáëàñòåé. Âîíè ïåðåéøëè íà á³ê ðîñ³éñüêèõ îêóïàíò³â. Òàêèõ ëþäåé ìè íå çíàºìî áàãàòî, àëå äåê³ëüêà òàêèõ ïîì³òíèõ ô³ãóð º, ìè àáñîëþòíî òî÷íî çíàºìî, ùî âîíè âèâåçëè ñâî¿ ðîäèíè äî Êðèìó. Äåÿê³ — âæå äî Êðàñíîäàðñüêîãî êðàþ. Öå ãîâîðèòü ïðî òå, ùî âñ³, õòî ïåðåéøîâ íà á³ê îêóïàíò³â ³ ñëóæàòü ðîñ³éñüêèì êàðàòåëÿì íà òåðèòî𳿠Õåðñîíñüêî¿ òà Çàïîð³çüêî¿ îáëàñòåé, àáñîëþòíî íå âïåâíåí³ â òîìó, ùî ðîñ³ÿ óòðèìຠö³ îêóïîâàí³ òåðèòîð³¿. Âîíè óæå ãîòóþòüñÿ äî òîãî, ùîá á³ãòè ç öèõ òåðèòîð³é.
Äðóãå, ïðî ùî ãîâîðÿòü ö³ òàê çâàí³ ïëàíè åâàêóàö³¿… Âçàãàë³ ö³ ïëàíè äóðí³ ÿê³ñü, òàì éäåòüñÿ ïðî òå, ùî çà äâ³ ãîäèíè äî òîãî, ÿê áóäóòü â³äñòóïàòè ðîñ³éñüê³ â³éñüêà, îêóïàö³éíà àäì³í³ñòðàö³ÿ âèâîçèòèìå òèõ, õòî ïåðåéøîâ íà ¿õí³é á³ê, òîáòî êîëàáîðàíò³â. Öå àáñîëþòíî ôàíòàñòè÷í³ ðå÷³. Öå ðîáèòüñÿ äëÿ òîãî, ùîá çàñïîêî¿òè òèõ, õòî ¿ì ñëóæèòü íà öèõ òåðèòîð³ÿõ, áî âåëèêà íåñòà÷à òàêèõ íåã³äíèê³â, ¿õ ìàëî. Òîìó ðîñ³éñüê³ îêóïàíòè íàìàãàþòüñÿ îï³êóâàòè êîæíîãî ç íèõ.
Ùîäî òîãî, ÿê ñòàâëÿòüñÿ â Êðèìó. Òàì º ñâî¿ êîëàáîðàíòè, ÿê³ çà ö³ äåâÿòü ðîê³â çàñâ³òèëèñÿ. Òîìó ÿê íå â³òàþòü ì³ñöåâèõ êîëàáîðàíò³â, çðîçóì³ëî, òàêîæ áåç ïðèºìíîñò³ ñòàâëÿòüñÿ äî òèõ, õòî çðàäèâ ñâî¿é äåðæàâ³, ñâî¿ì ëþäÿì ³ ñëóæèòü âîðîãó. Âñ³, õòî çàðàç ïåðå¿æäæຠäî Êðèìó, òàêîæ óñâ³äîìëþþòü, ùî ¿ì òàêîæ äîâåäåòüñÿ ³ çâ³äñè ðÿòóâàòèñÿ. Òîìó ìåí³ çäàºòüñÿ, ùî âîíè Êðèì ðîçãëÿäàþòü ïðîñòî ÿê òðàíñôåðíó òåðèòîð³þ. Âîíè äóìàþòü âæå ïðî òå, ÿê çàõîâàòèñÿ âãëèáèí³ ðîñ³éñüêèõ òåðèòîð³é.
Àäð³àí ÐÀÄ×ÅÍÊÎ
